Powstanie warszawskie (2)

1 sierpnia

Godz. 7.00 -łączniczki alarmowe otrzymują rozkaz Komendanta Okręgu Warszawskiego AK płk Antoniego Chruściela "Montera" - o ustaleniu godziny „W" na 1 sierpnia, godzina 17.00. Mobilizacja natrafia na trudności w postaci braku broni, czasu na jej wydobycie i zebranie plutonów. Wybucha Powstanie Warszawskie, nazywane początkowo sierpniowym. W niektórych dzielnicach walki powstańcze rozpoczynają się jeszcze przed godziną „W"- najwcześniej, ok. godziny 14., na Żoliborzu, a w Śródmieściu i na Woli przed godziną 16.00.

Do walki przystępuje ok. 30 tys. żołnierzy Okręgu Warszawskiego AK. Stan uzbrojenia Powstańców przedstawia się wręcz tragicznie - tylko ok 10 procent walczących ma broń. Przeciw sobie mają stały garnizon niemiecki w sile ok. 20 tys. w pełni uzbrojonych

ludzi, z czego połowę stanowi regularne wojsko. Niemcy mają ponadto pancerne jednostki frontowe, skoncentrowane na obu brzegach Wisły, artylerię i lotnictwo. Sztab Okręgu Warszawskiego AK zostaje ulokowany w zdobytym przez Powstańców hotelu ,,Victoria" przy ul. Jasnej. Garnizon niemiecki odpiera szturm Powstańców. Z ważniejszych obiektów

Powstańcy zdobywają tylko magazyny żywności i mundurów przy Stawkach, koszary w budynku szkoły św. Kingi przy ul. Okopowej, Wojskowy Instytut Geograficzny w AI. Jerozolimskich, gmach Miejskich Zakładów Komunikacyjnych na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej, najwyższy budynek w mieście, którym jest Prudential na Placu Napoleona oraz budynek Dyrekcji Kolei u zbiegu Targowej i Wileńskiej na Pradze. Znaczniejszą przestrzeń, wolną od nieprzyjaciela, Powstańcom udaje się uzyskać jedynie na Starym Mieście. Powstańcza Warszawa to kilka oddzielnych ognisk walki, rozdzielonych silami nieprzyjaciela. W rękach wroga pozostają tak ważne obiekty wojskowe, jak mosty na Wiśle, dworce, lotniska, liczne niemieckie budynki koszarowe. Brak łączności jest powodem opuszczenia miasta przez kilka tysięcy Powstańców z Żoliborza, Woli, Ochoty i Mokotowa, którzy nocą udają się do pobliskich lasów. Do akcji powstańczej spontanicznie przyłącza się ludność cywilna, udzielając walczącym pomocy w' budowaniu barykad i umocnień, kopaniu rowów przeciwczołgowych, aprowizacji itp. Według dowódcy niemieckiego garnizonu Warszawy gen. por.  lotn. Reinera Stahela, straty w ludziach 1 sierpnia wyniosły 2 tys. żołnierzy po stronie polskiej i 500 żołnierzy po stronie niemieckiej.

  

2 sierpnia

Ok. godz. 9. zaczyna działać radiostacja w fabryce Kamlera na rogu Okopowej i Dzielnej na Woli. Komenda Główna AK wysyła szereg depesz do Londynu, donosząc o wybuchu Powstania i ciężkiej walce. Apeluje o pomoc. Powstańcy całkowicie opanowują Stare Miasto. Zdobywają kluczowy obiekt w tej części miasta - Polską Wytwornię Papierów Wartościowych przy ul. Sanguszki. W Śródmieściu północnym Powstańcy zdobywają kolejne ważne punkty oporu niemieckiego, m.in. Pocztę Główną przy Placu Napoleona i budynek Arbeitsamtu  przy Placu Małachowskiego. W Śródmieściu południowym panuje jeszcze chaos pierwszych godzin walki. Powstańcy opanowują budynki Elektrowni na Powiślu, a na Czerniakowie - budynek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na Żoliborzu Powstańcom nie udaje się opanować kluczowych pozycji niemieckich. W nocy z 1 na 2 sierpnia

komendant Obwodu wycofuje oddziały do Puszczy Kampinoskiej. O świcie oddziały VIII  Rejonu Obwodu VII "Obroża" pod dowództwem kpt. Jozefa Krzyczkowskiego "Szymona" przeprowadzają nieudany atak na lotnisko Bielany. Na Woli nieprzyjaciel stara się zepchnąć  Powstańców i wtargnąć w głąb miasta od zachodu i od strony Powązek. Powstańcy stawiają skuteczny opór. Żołnierze Batalionu "Zośka" zdobywają dwa czołgi typu "Panther". Na Ochocie w nocy z 1 na 2 sierpnia, wobec braku możliwości opanowania dzielnicy i nawiązania kontaktu z Wolą i Śródmieściem, komendant Obwodu ppłk Mieczysław Sokołowski "Grzymała" wyprowadza znaczną część oddziałów do pobliskich lasów. Część z nich stacza nad ranem, okupioną dużymi stratami, walkę z nieprzyjacielem pod Pęcicami. Oddziały, które nie opuściły dzielnicy, prowadzą działania zabezpieczające. Na Mokotowie w nocy z 1 na 2 sierpnia większość oddziałów V Obwodu wycofuje się do Lasu Kabackiego. Pozostałe przezwyciężają kryzys pierwszych godzin walki i opanowują południową część dzielnicy. Powstańcy zdobywają między innymi szkołę przy ulicy Woronicza, pozyskują sporo broni i amunicji. Na Pradze Powstańcy zostają wyparci z gmachu Dyrekcji Kolei u zbiegu Wileńskiej i Targowej. Krystyna Krahelska, sanitariuszka "Danuta" w Dywizjonie ,Jeleń" ciężko ranna w Godzinie „W” umiera w szpitalu polowym. Odchodzi autorka popularnej pieśni "Hej, chłopcy, bagnet na broń " uwieczniona jako warszawska "Syrena".

3 sierpnia

Na Okęcie przybywa brygada RONA (Russkaja Oswobodiitielnaja Narodnaja Armia) pod dowództwem renegata, gen. SS Bronisława Kamińskiego. Na Ochocie, w Śródmieściu i na Woli nieprzyjaciel wykorzystuje ludność cywilną jako "żywe tarcze", osłaniające natarcie niemieckich czołgów przed ogniem Powstańców. Oddziały wroga podpalają domy i mordują ludność cywilną, głównie na Woli, Mokotowie i Ochocie. W Śródmieściu Powstańcy opanowują obiekty o znaczeniu strategicznym: Dworzec Pocztowy w AI. Jerozolimskich przy Żelaznej, Dom Turystyczny przy Placu Starynkiewicza, posterunek policji niemieckiej "Nordwache" u zbiegu Chłodnej i Żelaznej. W Śródmieściu południowym obsadzają znaczną część terenów Politechniki. Niemcy uderzają z Mostu Poniatowskiego w stronę Dworca· Głównego. Na Starym Mieście Polacy zdobywają Pałac Blanka, obsadzają Arsenał przy ul. Długiej oraz Pałac Mostowskich. Na rozkaz Komendanta Okręgu oddziały ppłk Mieczysława Niedzielskiego "Żywiciela" powracają na Żoliborz. Na Woli trwa silny napór nieprzyjaciela. Ok. godz. 20. lotnictwo niemieckie dokonuje pierwszych nalotów na Wolę i miasto. Na Mokotowie Powstańcy umacniają południową część dzielnicy. Komendant Obwodu Praga ppłk Antoni Żurawski "Bober", nie mając widoków na opanowanie dzielnicy, decyduje się przerwać walkę. Powstańcy powracają do konspiracji. W połowie sierpnia część z nich przedostaje się  na lewy brzeg Wisły: na Sielce, Sadybę  i do Puszczy Kampinoskiej. Pchor. Józef Szczepański "Ziutek" z Batalionu "Parasol" pisze słowa piosenki „Pałacyk Michla".

4 sierpnia

Trwają ciężkie walki w AI. Jerozolimskich. Od Mostu Poniatowskiego ku Grójeckiej przebija się od rana niemiecka jednostka 19. dywizji pancernej. W nocy z 3 na 4 sierpnia Powstańcy opanowują parter gmachu PAST-y przy ul. Zielnej. Po zaciętej walce, o świcie Powstańcy opuszczają budynek. Na wsch6d od obsadzonego przez Niemców Krakowskiego Przedmieścia umacnia swe pozycje Zgrupowanie "Krybar". W Śródmieściu południowym Powstańcy przeprowadzają udany nocny atak na "Soldatenheim" w Gimnazjum im. Królowej Jadwigi. Sztab Komendy Okręgu AK przenosi się ze zburzonego hotelu ,,Victoria" do gmachu PKO na rogu Świętokrzyskiej i Jasnej. Oddziały kpt. Jozefa Krzyczkowskiego "Szyrnona" przegrupowują się w rejonie Izabelina, Sierakowa i Truskawia. Na Żoliborzu następuje umocnienie pozycji powstańczych, będących w stałej styczności bojowej z wrogiem. Oddziały ppłk Mieczysława Niedzielskiego "Żywiciela" opanowują teren pomiędzy placami Wilsona a Inwalidów oraz AI. Wojska Polskiego. Na Woli Niemcy kontynuują natarcie na barykady na Wolskiej i Górczewskiej. Niemieckie samoloty wspierają działania piechoty i utrudniają obronę oddziałom powstańczym. Oddziały ppłk Jana Mazurkiewicza "Radosława" nacierają na ruiny getta bez sukcesu. Heinrich Himmler przysyła odsiecz pod dowództwem gen. policji Heinricha Reinefartha i dowódcy brygady SS, Oskara Dirlewangera, rozlokowujących swe oddziały w zachodniej części Woli. Z  Okęcia na ochotę przechodzi brygada RONA gen. Kamińskiego, rozpoczynając okrutne mordy, gwałty, grabieże i podpalenia. Trwa opór niewielkich powstańczych oddziałów. Toczą się krwawe walki na Mokotowie. Niemcy mordują ok. 200 osób w rejonie ulicy Olesińskiej. W Pałacu Blanka ginie poeta pchor. Krzysztof Kamil Baczyński "Krzyś", żołnierz Batalionu  „Parasol".

5 sierpnia

Po godz. 1. w nocy odbywają się pierwsze zrzuty lotnicze, zapowiedziane poprzedniego dnia drogą  radiową Trzy brytyjskie samoloty zrzucają ładunki w rejon cmentarzy, Szpitala Wolskiego i Fortu Bema. Ok. godz. 7. rusza potężne natarcie oddziałów gen. Reinefartha i brygady Dirlewangera, mające na celu przebicie się do Ogrodu Saskiego i zabezpieczenie drogi przelotowej z zachodu na wschód - z Woli do Mostu Kierbedzia. "Czarna sobota" na Woli - rozpoczyna się masowa rzeź ludności. Jej ofiarą pada w kolejnych dniach ok. 40 tys. mieszkańców dzielnicy. Tylko nielicznym udaje się zbiec ku Śródmieściu i ul. Okopowej. Niemcy podpalają zdobyte rejony Woli. Ok. godz. 17. Batalion "Zośka" zdobywa "Konzentrationslager Warschau" - obóz przy, ul. Gęsiej, uwalniając więzionych tam Żydów - 324 mężczyzn i 24 kobiety z różnych krajów Europy. Na Ochocie dwie odizolowane od siebie reduty powstańcze - Monopol Tytoniowy przy ul. Kaliskiej ("Reduta Kaliska") , pod dowództwem  ppor. Andrzeja Chyczewskiego "Gustawa" i Wawelska 60 ("Reduta Wawelska"), pod dowództwem ppor. Jerzego Golembowskiego "Stacha", broni~ dostępu do drugiej ważnej arterii przelotowej: AJ. Jerozolimskie - Most Poniatowskiego. Nie więcej niż 300 powstanc6w broni swoich pozycji przed przeważającymi silami brygady RONA. Płk Antoni Chruściel "Monter" dokonuje reorganizacji oddziałów powstańczych. Powstają trzy ośrodki walki: "Śródmieście", "Południe" i „Północ". Okręgowy Delegat Rządu RP na m. st. Warszawę, Marceli Porowski "Sowa", przejmuje pełnię władzy cywilnej w mięście jako jego komisaryczny prezydent. Ok. godz. 19. przybywa do Warszawy gen. broni SS i policji Erich von dem Bach, mianowany przez Himmlera głównodowodzącym  niemieckich sił zwalczających Powstanie.

6 sierpnia

W nocy z 5 na 6 sierpnia izolowany dotychczas  Mokotów odzyskuje łączność ze Śródmieściem. Kanałami ze Śródmieścia przedostaje się na Mokotów komendantka składnicy meldunkowej w Al. Jerozolimskich, Elżbieta Ostrowska "Ela". O godz. 6.00 rusza natarcie oddziałów gen. Reinefartha na cmentarze. Niemcy wypierają z nich Powstańców, ale wkrótce oddziały ze Zgrupowania "Radosław" odbijają cmentarze Ewangelicki i Kalwiński. Gen. Tadeusz Komorowski "Bór'" podejmuje decyzję o ewakuacji Komendy Głównej AK i Delegatury z dotychczasowej siedziby w fabryce Kamlera na Woli w kierunku Starego Miasta. Nowa kwatera Komendy Głównej mieści się teraz w szkole przy ul. Barokowej 6. Oddziały Dirlewangera, równocześnie z uderzeniem na Wolę, przystępują do natarcia wzdłuż linii Chłodna -  Elektoralna, w kierunku Żelaznej Bramy. Po południu niemiecka odsiecz przebija się do Ogrodu Saskiego. Łączy się z grupą: gen. Stahela, od początku Powstania odciętą: w Pałacu Bruhla. Wobec braku broni i amunicji XI Zgrupowanie kpt. Gustawa Billewicza "Sosny" wycofuje się z rejonu browarów przy Grzybowskiej do gmachu Sądów na Lesznie. Stąd w następnych dniach przechodzi na Stare Miasto. Do Śródmieścia, po ciężkich walkach, wycofują się z Woli oddziały pod dowództwem kpt. Wacława Stykowskiego "Hala". Obsadzają m.in. zabudowania browaru Haberbuscha i Schielego pr ul Ceglanej. Dzięki dużym zapasom jęczmienia magazyny browaru stają się olbrzymim spichlerzem dla Powstańców i ludności głodującej Warszawy. Utrwala się podział walczącego miasta na trzy części: Grupa Północ obejmuje rejon cmentarzy, Stare Miasto, Żoliborz i Kampinos; Śródmieście jest połączone z Powiślem i Czerniakowem; Grupa Południe obejmuje -Mokotów wraz z Sadybą oraz Lasy Kabackie i Chojnowskie. Na Powiślu załoga Elektrowni nieprzerwanie wytwarza prąd dla walczącego miasta, a jednocześnie broni pozycji na Wybrzeżu Kościuszkowskim. W Śródmieściu zaczyna działać Harcerska Poczta Polowa, którą: kieruje ppor. hm. Przemysław Górecki "Kuropatwa”. Na terenie warsztatów naprawczych taboru kolejowego w Pruszkowie Niemcy zakładają "Dułag 121" - obóz przejściowy dla ludności cywilnej, ewakuowanej ze stolicy. Przejdzie przezeń ponad pół miliona warszawiaków, ewakuowanych z walczącej stolicy.

Źródło: Muzeum Powstania Warszawskiego, kartki z kalendarza

Powstanie warszawskie (1)

27 lipca

Godz. 10.00 - zaczyna się odprawa Komendy Głównej AK w pełnym składzie. Zdania na temat podjęcia walki w stolicy są podzielone. W porozumieniu z pełnomocnikiem Rządu, Komendant Główny AK, gen. Tadeusz Komorowski "Bór" podejmuje decyzję, że w najbliższych dniach rozpocznie się walka o Warszawę. Termin wybuchu Powstania zależeć ma od sytuacji na froncie i zachowania Niemców. Około południa Komendant Okręgu Warszawskiego, płk dypl. Antoni Chruściel "Monter" odbywa ostatnią odprawę z dowódcami obwodów i ścisłym sztabem. Ok. godz. 17. władze niemieckie ogłaszają przez megafony wezwanie do stawienia się - na okres 10 dni, poczynając od dnia następnego - stu tysięcy mieszkańców Warszawy w wieku 17-65 lat do robót fortyfikacyjnych nad Wisłą. Godz. 19.00 - wobec zaistniałej sytuacji płk ,.Monter", bez porozumienia z Komendą Główną, wydaje rozkaz o mobilizacji.

28 lipca

Wczesnym rankiem rozkaz płk Antoniego Chruściela "Montera" dociera do oddziałów. Akcja mobilizacyjna przebiega szybko i sprawnie. Po kilkunastu godzinach tysiące ludzi czekają we wszystkich częściach miasta na ustalenie Godziny ,0" i rozkaz uderzenia. Ludność stolicy bojkotuje niemieckie wezwanie do budowy fortyfikacji. Panuje nastrój oczekiwania i niepewności. Po południu, wobec braku reakcji okupanta, Komenda Główna AK decyduje się odłożyć wybuch powstania i odwołać ostre pogotowie oddziałów. O godz. 16.00, z rozkazu płk . "Montera", odwołane zostaje ostre pogotowie i oddziały powracają do początkowego "trwania w pogotowiu".

29 lipca

Rozprężenie w niemieckim aparacie cywilnym i wojskowym zostaje całkowicie opanowane. Wojsko niemieckie minuje mosty: Poniatowskiego i Kierbedzia oraz wzmacnia mostowe przyczółki. Po ulicach krążą coraz liczniejsze patrole policji i wojska. Gen. Tadeusz Komorowski "Bór" decyduje, że powstanie wybuchnie o godz. 17.00. Płk Antoni Chruściel "Monter" melduje, że na powtórną mobilizację wystarczy 12 godzin.

30 lipca

Jednostki korpusu sowieckiego docierają na dalekie przedpola Pragi, w rejon Radzymina, Wołomina i Okuniewa. W Śródmieściu pojawia się po raz pierwszy, w jawnym kolportażu ulicznym, konspiracyjna dotychczas prasa polska. W mieście panuje nastrój odprężenia, mimo że na ulicach widzi się piesze i zmotoryzowane niemieckie patrole policyjne i oddziały wojskowe. Premier Stanisław Mikołajczyk przylatuje do Moskwy na rozmowy ze Stalinem.

31 lipca

Do stolicy przybywa gen. por. lotn. Reiner Stahel, mianowany przez Hitlera dowódcą wojskowym garnizonu Warszawy. Ma rozkaz obrony węzła warszawskiego przed ewentualnym powstaniem wszystkimi dostępnymi siłami i środkami walki. Poranna odprawa Komendy Głównej AK kończy się postanowieniem, że walka nie zostanie podjęta 1 sierpnia. Podczas popołudniowej odprawy sztabowej dokonana zostaje ocena sytuacji w związku z informacjami o dostaniu się do niewoli dowódcy 73. dywizji niemieckiej, broniącej przedmościa oraz ruchach wojsk sowieckich, okrążających Warszawę. Dociera też meldunek płk dypl. Kazimierza Iranek-Osmeckiego "Hellera" o przerzuceniu na Pragę niemieckiej dywizji pancernej "Hermann Goring". Ok. godz. 17.30 na naradę przybywa płk Antoni Chruściel "Monter", dysponujący doniesieniami o wkroczeniu Armii Czerwonej na Pragę . Po

przeanalizowaniu sytuacji gen, "Bór", w obecności i za zgodą Delegata Rządu RP na Kraj, wicepremiera Jana Stanisława Jankowskiego "Sobola", wydaje płk "Monterowi" rozkaz

rozpoczęcia akcji zbrojnej w Warszawie następnego dnia o godz. 17.00. Zaszyfrowany rozkaz o wybuchu powstania gotowy jest o godz. 20.00. Nie dociera tego dnia do adresatów ze względu na godzinę policyjną. Mobilizacja sił powstańczych dotyczy 40- 45 tys. ludzi, zorganizowanych w ośmiu obwodach podległych Komendzie Okręgu Warszawskiego AK oraz w oddziałach wydzielonych. Obwody zachowują  dotychczasowe numery: I Śródmieście - krypt. "XXI", dowódca ppłk Edward Pfeiffer "Radwan"; II Żoliborz - krypt. "XXII", dowódca ppłk Mieczysław Niedzielski "Żywiciel"; III Wola krypt. "XXIII", dowódca mjr Jan Tarnowski "Waligóra"; IV  Ochota, krypt. "XXIV", dowódca ppłk Mieczysław Sokołowski .,Grzymała"; V. Mokotów - krypt. "XXV", dowódca ppłk  Aleksander Hrynkiewicz „Przegonia"; VI. Praga krypt. "XXVI", dowódca ppłk Antoni Żurawski Bober", VII Powiat  krypt. "XXVII", dowódca mjr Kazimierz Krzyżak "Bronisław”, "Obroża", ";VIII Okęcie krypt.  "XXVIII", dowódca mjr Stanisław Babiarz "Wysocki"'" Gniewosz".

Źródło: Muzeum Powstania Warszawskiego, kartki z kalendarza

Psy

14.09.2014

Musisz zachowywać się jak szaleniec, musisz naprawdę chcieć

Musisz być czujny nawet we śnie, gdy jesteś na ulicy

Musisz umieć znaleźć łatwą zdobycz z zamkniętymi oczami

A potem ruszyć po cichu, z wiatrem, schodząc z widoku

Musisz uderzyć bez zastanowienia we właściwym momencie

A po chwili możesz zacząć pracować nad punktami za styl

Jak klubowy krawat albo mocny uścisk dłoni

Pewien wyraz oczu i łatwy uśmiech

Ludzie, których okłamujesz muszą ci ufać

Tak że kiedy odwrócą się do ciebie plecami

Zdobędziesz szansę wbicia noża

Musisz mieć oczy dookoła głowy

Wiesz, że będzie coraz trudniej gdy będziesz się starzał

W końcu się spakujesz i ruszysz na południe

Zakopać głowę w piasek

Jeszcze jeden stary smutny facet

Całkiem sam, nie licząc raka

Kiedy stracisz panowanie, zbierzesz plon tego, co zasiałeś

Strach rośnie, a zła krew zwalnia bieg i zamienia się w kamień

Za późno już by pozbyć się maniery rzucania rozkazów tak, jak to kiedyś robiłeś

Więc miłego tonięcia, kiedy tak idziesz w dół, sam

Ciągnięty na dół przez kamień

Muszę przyznać, że jestem trochę zadziwiony

Czasem zdaje mi się, że jestem po prostu wykorzystywany

Nie mogę zasnąć, muszę próbować zrzucić z siebie nadchodzącą słabość

Jeśli nie obronię swojej pozycji, jak znajdę wyjście z tego labiryntu?

Głuchy, niemy i ślepy, nadal udajesz

Że każdy jest do wykorzystania i nikt nie ma prawdziwych przyjaciół

I wydaje ci się, że najlepszym wyjściem będzie odizolować zwycięzcę

A wszystko to dzieje się pod naszym własnym słońcem

I wierzysz w głębi serca, że każdy jest zabójcą

Kro urodził się w domu pełnym bólu

Kogo nauczono nie pluć pod wiatr

Komu powiedziano co ma robić

Kogo układał wykwalifikowany personel

Komu dopasowano łańcuch i obrożę

Kogo poklepano po plecach

Kto odłączył się od stada

Kto był tylko gościem w domu

Kogo w końcu przytrzymano

Kogo znaleziono martwego przy telefonie

Kogo kamień pociągnął w dół

Tytuł oryginału ; „Dogs”

Autor: Pink Floyd

Ziemia Van Diemena

07.08.2014

przytul  mnie, przytul mnie teraz,
aż wypełni się ta godzina,
i wraz z nadchodzącą falą popłynę
na spotkanie z Ziemią Van Diemena.

pigułka, którą muszę przełknąć jest gorzka,
aby opuszczać miejsce tak mi drogie,
walczyliśmy o sprawiedliwość, nie o korzyści,
ale mający władzę uznali, że muszę odejść.

nadchodzi czas królów, biada ubogim,
zniszczą ich ręce, jak niszczą ziemię,
ale kiedyś, o świcie tego wieku, nadejdzie taki dzień,
gdy uczciwemu człowiekowi zostanie uczciwie odpłacone.

przytul  mnie, przytul mnie teraz ,
aż wypełni się ta godzina,
i wraz z nadchodzącą falą popłynę
na spotkanie z Ziemią Van Diemena.

(wciąż wszędzie przemoc, a wdowy płaczą,
kiedyś szkarłatny płaszcz, teraz czarny beret,
oni myśleli, że krew i poświęcenie,
potrafią wyrwać ze śmierci nowe życie.)*

*dodatkowa zwrotka

Tytuł oryginału: „Van Diemen’s Land”

Autor : U2

Opowiastka jakich wiele

07.09.2014

Nabuchodonozor wzywa wszystkie ludy ziemi do walki z Arfaksadem królem Medów. Jego wezwanie pozostaje jednak bez odpowiedzi. Po wygranej wojnie władca decyduje się zemścić na opornych wasalach. Najlepszy jego wódz Holofernes, na czele potężnej armii wyrusza na wojnę. Lud Izraela, który niedawno wrócił z niewoli, pod dowództwem najwyższego kapłana Joakima, decyduje się odeprzeć wroga. Zajmują miasto Betulię. Holofernes tymczasem dotarł już w okolice i niebawem rozpoczął oblężenie miasta, jednak po 34 dniach oblężenia Betulia nie mogła się dłużej bronić. W tym momencie pojawia się Judyta, młoda i piękna wdowa, zdecydowana sama obronić miasto. Po modlitwie wieczornej, pięknie odziana, udaje się do obozu Asyryjczyków, każe się zaprowadzić do Holofernesa i uwodzi go w ciągu trzech dni. Czwartego dnia w czasie wspólnej wieczerzy, gdy Holofernes się upija, Judyta odcina mu głowę. Wkłada do kosza i powraca do Betulii. O świcie wywieszono głowę na murach miasta. Gdy ją ujrzało wojsko asyryjskie, uciekło w popłochu. Izraelici rzucili się w pogoni za nimi i ich rozgromili.

To streszczenie księgi Judyty. Niestety, opowieść ta nie znajduje żadnego potwierdzenia w faktach historycznych a Nabuchodonozor w żadnym wypadku nie może być identyfikowany z którymś z historycznych władców. Czyli po prostu opowiastka jakich wiele, która powstała najprawdopodobniej w okresie machabejskim II w. p.n.e i nie wiedzieć czemu została włączona do Biblii i się tam dobrze zadomowiła. Sobór trydencki potwierdził jej kanoniczność w Kościele katolickim. Należy do tzw. ksiąg wtórno kanonicznych, deuterokanonicznych, przez kościoły protestanckie uważana za apokryficzną.

Tradycja katolicka i prawosławna widzi w Judycie, bohaterskiej niewieście, typ Maryi, Matki Jezusa. Z tego powodu bardzo często czytania liturgiczne świąt maryjnych zaczerpnięte są z tej księgi. Często spotykana jest też w sztuce, jako kobiecy odpowiednik biblijnego Dawida. Znany jest cykl obrazów Lukasa Cranacha starszego przedstawiających Judytę z odciętą głową Holofernesa. W sztuce włoskiej najsłynniejszy obraz autorstwa Botticellego przedstawia filigranową postać Judyty niosącą na wpół przykrytą, odciętą głowę wroga. Betulijka jest również bohaterką obrazów Andrei Mantegni, Michała Anioła, Donatella, Giorgiona. W 1840 r. motyw ten wykorzystał Friedrich Hebbel w tragedii "Judyta". Przedstawił tam niezgodną z biblijnym przekazem wizję zwycięstwa Judyty. Nie była już cnotliwą wdową działającą zgodnie z Boską wolą, ale została ukazana jako kobieta niespełniona, swoista femme fatale. Zamiast, jak w opowieści biblijnej, być waleczną wdową zabijającą Holofernesa, jest ofiarą gwałtu i urażonej ambicji zabijającą w poczuciu krzywdy i bezsilności.